الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )

420

دقائق العلاج ( فارسي )

سبب پيدا شدن ضعف در اين نيروها حرارت ، برودت ، رطوبت و يبوست است . علامت حرارت تمام شدن اشتها ، احساس سوزش ، زيادى تشنگى ، تب ، قى ، اسهال صفرائى و سرخى ادرار است كه اگر به طول بيانجامد بيماريهاى گرم و ذوب شدن كيموس « 1 » و برگشت آن و گاه ذوب شدن خود كبد و خارج شدن آن « 2 » از راه مدفوع است كه بسيار بدبو است و لاغرى مفرط پيدا مىشود . نشانى سردى ، زيادى اشتها بدون تب ، كمى تشنگى و خارج شدن گاه‌بگاه مدفوع بدون بوى بد است و اگر طول بكشد بيمار تب مىكند و اشتهايش تمام مىشود و مدفوع شبيه لخته خون است كه گاه اسهال هم پيدا مىشود و رنگ بدن مانند سنگ مرمر ( مرمرىرنگ ) و چهره كم گوشت مىگردد . اما نشانى يبوست لاغرى بدن ، كمى و غلظت پيشاب و تشنگى است . اما رطوبت به عكس اين مىباشد . اينها مسائل كلى مربوط به علل ضعف كبد و علامات آن بطور اختصار بود ، اما درمان آن است كه بنا بقواعد كلى نخست به پاكسازى خلطى كه چيره شده بپردازند و گفته شده است كه داروهائيكه براى معده و دردهايش سودمند است براى كبد نيز مناسب مىباشد اما در بيمارى كبدى صبر نبايد به كار رود زيرا هرچند كه براى معده و گشودن بستگيهاى آن سودمند است ولى براى كبد و گرفتگيهاى آن سودى ندارد بنابراين بهتر اين است كه بداروهاى كبدى ادرارآور افزوده شود تا داروهاى ديگر را بهمراهى خود بكبد بكشاند و آن را پاك كند . از داروهاى مفيد شربت ريوند ، روح الملح ، روح الاشوس ، جوهر الاشوس ، اشوس طرطر ، اشوس ساجى و نمك قليا به تنهائى يا همراه ريوند را مىتوان نام برد . از داروهائيكه مزاج كبد را تعديل و تقويت مىكند حب الشفاء و حب گنه‌گنه

--> ( 1 ) مواد غذائى موجود در معده كه آغشته بشيره معدى است ( 2 ) ر . ك . پاورقى 424